Bạn có còn nhớ khi còn là trẻ con, hễ bất cứ cái gì trong tầm mắt có thể trèo được đều không ngăn được bạn trèo "vắn véo" lên ngay không? Leo trèo với trẻ con vốn rất tự nhiên, thế nhưng khi trưởng thành ta lại quên mất về khả năng thiên bẩm này.

Có lẽ chúng ta cũng nên…

Hiện nay, phần lớn bậc phụ huynh chúng ta có xu hướng mong muốn con em mình học bơi. Hầu như tất cả các trường học ở Sài Gòn đều tự hào giới thiệu về bể bơi của trường, còn Facebook thì tràn ngập quảng cáo từ các trung tâm dạy bơi khắp TP.HCM — và điều đó hoàn toàn hợp lý. Đa số chúng ta xem bơi lội là một kỹ năng thiết yếu: vừa giúp trẻ an toàn nếu chẳng may rơi xuống nước, vừa rèn luyện sức mạnh và khả năng phối hợp cơ thể. Rõ ràng bơi lội mang lại nhiều lợi ích, và hiếm ai lại không muốn con mình có kỹ năng bơi lội thật tốt.

Giờ ta thử ngẫm lại về việc leo trèo một chút. Leo trèo vốn là điều rất tự nhiên với trẻ nhỏ; chúng sẽ leo lên bất cứ thứ gì, rồi sẽ có lúc trượt tay, thậm chí không tránh khỏi cú té nhớ đời. Thế nhưng hiếm khi phụ huynh chúng ta chủ động cho con đi học leo một cách bài bản. Ta thường mặc định rằng tụi nhỏ tự lớn lên cùng việc leo trèo là đủ. Trèo cao có thể không đáng sợ bằng việc lội nước.

Leo trèo mang lại những lợi ích thể chất rất rõ ràng cho trẻ nhỏ. Đây là hoạt động kết hợp cả sức mạnh lẫn tim mạch. Khi leo, trẻ rèn luyện được sức mạnh thể chất, sức bền, kích hoạt tính linh hoạt, dẻo dai, khả năng phối hợp và giữ thăng bằng. Ví dụ động tác kéo người khi leo giúp phát triển sức mạnh thân trên; việc bám nắm giúp các ngón tay khỏe hơn và tăng độ chắc của gân cơ. Những chuyển động vươn người và giữ thăng bằng trên tường leo cũng đồng thời xây dựng nhóm cơ core — tức là vùng cơ trung tâm của cơ thể. Tất cả những điều đó trực tiếp góp phần phát triển sức mạnh và kỹ năng vận động.

Leo núi trong nhà, một bộ môn tuyệt vời để giúp trẻ phát triển khả năng phối hợp vận động. Trên tường leo với vô số hold đủ màu sắc, trẻ buộc phải quan sát, tính toán đường đi và thực hành sự phối hợp tay–mắt khi làm theo đúng thứ tự màu được hướng dẫn bởi Huấn luyện viên.  Vì leo đòi hỏi sử dụng cả hai bên cơ thể, luân phiên tay chân trái phải nhịp nhàng, nên hoạt động này cũng rất tốt cho khả năng phối hợp hai bên (bilateral coordination).

Nếu trẻ vốn đã thích leo trèo, thì sao không để chúng thỏa sức, cứ để chúng mặc sức ở một phòng leo trong nhà và leo một cách bài bản và đảm bảo an toàn dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên. Ở đó, trẻ sẽ biết được cách bám vào những điểm nắm không hề “dễ chịu”, biết phán đoán điểm nào có thể tin tưởng để đặt trọng lượng cơ thể, phát giác những điểm không an toàn. Một bức tường leo chuyên nghiệp không phải là nơi rủi ro như nhiều người nghĩ; ngược lại, đó là môi trường tốt nhất để học cách thất bại và té xuống một cách an toàn.

Liệu bạn có sẵn sàng để con mình trèo lên một cái cây không?

Nhưng nếu những lợi ích về thể chất đã đủ thuyết phục, bạn sẽ còn bất ngờ về tác động của nó dối với sự phát triển tinh thần và cảm xúc của trẻ.

✍Bài viết bởi Steve Shipside.